Erhu & olie

Siroun

Siroun

Dag iedereen; hier een nieuwe loot aan de strijkerstak (denk ik): de erhuïste... Nou ja, erhuïste, ik strijk pas 3 jaar, maar wel met veel plezier.

De erhu is een traditioneel Chinees strijkinstrument, met de klank van een viool, maar dan nasaler en zachter. Het heeft een kleine, met python-vel bespannen klankkast die je (zittend) op je been zet, en slechts twee snaren (D & A). De bamboe strijkstok gaat tussen de twee snaren door, de haren strijken daardoor zowel aan de binnenkant als de buitenkant, en de stok zit dus altijd aan het instrument vast. (Zie ook: http://en.wikipedia.org/wiki/Erhu)

Ik ben met dit instrument begonnen, omdat ik helaas niet sterk en lenig genoeg ben voor voor een cello (spierziekte), en de strijkdrang er toch uit moest :D
Gelukkig een vioolleraar gevonden, die mij gewoon Westers vioolles geeft en geduldig samen met mij maten met te lage noten transponeert.

Enfin, dit stukje omdat ik eigenlijk wel heel benieuwd ben of dit instrument een beetje bekend is onder de strijkers hier. Ik ben nog geen Nederlander tegengekomen die het instrument heeft en/of erop speelt!

Ik had ook een vraag, over het schoonmaken van mijn instrument. Het schijnt dat ik het hout (en het slangevel) van mijn instrument ieder jaar met olie zou moeten oppeppen. Ik vraag me af wat voor olie dan het beste is. Maar wanneer ik deze vraag op het web stel aan erhuspelers, dan geven ze enkel "Yes, oil." als antwoord, hoe ik ook doorvraag. Ondertussen heb ik nog nooit mijn erhu behandeld, want ik blijf bang dat de verkeerde olie desastreuze gevolgen kan hebben voor het instrument, de klank, het hout...
Wie weet raad?

groet!
Siroun
 
Ik weet wat een erhu is. Sterker nog, ik heb er een. Ik kan er alleen niet op spelen en ik moet ook bekennen dat ik er in China omgerekend vijf euro voor heb betaald. Het is geen toeristenexemplaar, dat nou ook weer niet. Maar ik heb hem vooral gekocht als aandenken aan mijn reis.

Tijdens die reis heb ik er genoeg op horen spelen. En als je op youtube gaat zoeken, kom je ook genoeg filmpjes tegen. Ik zag er laatst zelfs een waar iets uit Carmen wordt gespeeld op dit instrument.

Maar daar heb jij niets aan. en helaas kan ik je ook niet helpen bij je onderhoudsvragen. Als je hem in NL hebt gekocht, kan je misschien naar de leverancier gaan. En informeer anders eens bij een Chinese winkel of men daar erhu-spelers kent die je verder kunnen helpen.
 
Toen ik de eerste post las, dacht ik hé, hebben we daar niet eerder iets over gepost?
En via de zoekfunctie (die door een ieder veel vaker gebruikt zou moeten worden) kwam ik de post tegen:

erhu

en dan met name post #25, wat weer verwijst naar een YouTube-clipje waar ik toen met verbazing naar luisterde. Het is toch een hele opgave lijkt me om daar met twee snaren zoiets op te kunnen spelen. Ik heb er zelfs wel eens een caprice van Paganini op horen spelen, maar dat vond ik een beetje prutswerk in vergelijking met een vier-snarige viool.
 
Lise, wat leuk, je bent de eerste! Jammer dat je er niet op kan spelen, maar het is ook wel even wat anders. Wel eens geprobeerd?

Mijn erhu komt via Duitsland. De winkel hier waar ik hem bestelde, had nooit van het instrument gehoord en gaven me in eerste instantie zelfs twee exemplaren mee naar huis... En ja, inderdaad, in het begin heb ik gevraagd bij Aziatische winkels. Via via bij een Chinese vrouw terecht gekomen met een erhu, maar het communiceren ging heel slecht en ik kreeg niet de indruk dat ze er nu veel van afwist. Haar instrument was bijvoorbeeld niet eens behoorlijk gestemd. Dus vandaar dat ik nu onder de Nederlanders aan het zoeken ben :)

Frits, dank, dat filmpje is wel één van de betere die ik gehoord heb. Bijna onvoorstelbaar.
De erhu is niet een krachtig instrument, als mijn leraar en ik samenspelen gaat hij met z'n viool er drie keer luider overheen. Het is vast niet echt "gemaakt" voor Westerse muziek zoals die Paganini.
Wat bijvoorbeeld niet echt kan, is twee noten tegelijk spelen. Alleen als er precies een octaaf tussen zit, en dan nog belabberd, vanwege de strijkstok die nauwelijks gespannen is. De snaren zitten zo dicht tegen elkaar, variërend van 0mm tot 6mm, dat je dat niet eenvoudig redt met je vingertoppen: de één duidelijk op de D-snaar zetten en de andere duidelijk op de A-snaar.

En nog even over de olie. In het topic "Polish", hoewel hier niet helemaal van toepassing, kwamen allerlei oliën voorbij, de één zweert bij dit, de ander bij dat. Kan ik daaruit concluderen dat voor hout geen enkele olie echt schadelijk is? Hout van een erhu is hard hout, dat nauwelijks werkt - ik hoef meestal enkel met fijnstemmers te stemmen, zelfs als er drie weken overheen gegaan is.
 
@ Siroun,

Niet helemaal duidelijk uit de informatie is of de Erhu, gelakt is of juist niet.
Want wanneer het gaat om op het eigenlijk ‘kale’ hout olie te brengen, is de aanpak anders dan wanneer het gaat om een reeds gelakt instrument.

Stel dat het gaat om een niet eerder gelakt instrument wat gereinigd moet worden, dan zou ik me afvragen waaruit de verontreiniging zou kunnen bestaan. Is dat stof of vettigheid?

ongelakt:
mogelijk dat een vochtige, niet-pluizende doek met een heel klein beetje zeep, al voldoende reinigende werking heeft. Beginnen met een vochtige doek, dus niet echt doorweekt.

Is er sprake van een mooie vlam in het hout, dan zou die met (een soort) teakolie behandeld kunnen worden. Heeft het hout geen bijzondere tekening dan kan ook nog een heel dunne laag walnoot-olie worden aangebracht. De olie moet dun worden opgebracht om te voorkomen dat die er uiteindelijk aan de andere kant van het blad weer tevoorschijn komt. In zo'n geval is het hout doordrenkt van de olie en kost het tientallen jaren of nóg langer, om uit te harden. Bovendien wordt de houtstructuur te veel aangetast. Dus weinig opbrengen!!

Er is wel een "maar” bij dit soort behandelingen: iedere oliebehandeling maakt dat indien er zich scheuren in het hout bevinden, de olie ook gaat zitten in de scheurnaden en dan wordt later lijmen wel heel erg lastig, zo niet onmogelijk.


gelakt:
ik zou met een vochtige doek beginnen (water). Met olie behandelen kan riskant zijn, omdat er iets kan oplossen. Dat geldt ook wanneer er was wordt opgebracht: antiekwax wordt hier en daar wel eens gebruikt, maar eerst heel voorzichtig uittesten op een heel klein gebied en als het kan een niet in het oog springend gebiedje!
Autowas is uit den boze, omdat die haast altijd siliconen bevatten en bestanddelen die lak doen oplossen. Siliconen is vervelend spul omdat je het heel moeilijk kwijtraakt, en het is ook nog eens lastig bij lijmen.

Hoe dat dan moet om het vel te reinigen?
Hier lijkt me dat een oliebehandeling het vel zachter maakt hetgeen wel eens funest voor de klank en sterkte van het vel zou kunnen zijn. Ook vochtige doek met water? Heel klein beetje zeep erbij?
Misschien dat er wat te vinden is op een website voor banjo’s? Die hebben ook een vel op hun klankkast. Maar misschien is het niet gebruikelijk die te reinigen en laat men die ‘gewoon’ vies?


Frits
 
Banjos worden al sinds een flink aantal jaren uitgerust met een synthetisch vel. Goed uitkijken dus op een banjo-site: tips aldaar kunnen desastreus zijn voor een dierlijk vel!
 
Frits, hartelijk dank voor het uitgebreide antwoord. Ik voel me goed gewaarschuwd nu en zal de tips nog een paar keer doorlezen voor ik de knoop doorhak.
De erhu is in ieder geval geschilderd/gebeitst (sorry, ik ben echt een leek). Op de klankkast is de tekening van het hout nog goed zichtbaar, maar op de hals niet. Hij heeft een matte glans, maar of dit nu alleen door de verf komt, of dat het extra gelakt is, kan ik niet goed beoordelen. Ik zal mijn vioolleraar er ook naar laten kijken.
De vochtige doek met eventueel een heel klein beetje zeep lijkt me goed om mee te beginnen. Het is inderdaad hardnekkige stof en een beetje vettig/plakkerigheid, waar het om gaat.

Ik denk dat de olie voor het vel vooral bedoeld is om te voorkomen dat het uitdroogt en de schubjes in hun hoeken overeind komen te staan. Wat dat betreft is het misschien juist de bedoeling dat het vel wat zachter wordt... maar voor de klank, en de druk die de kam maakt op dat vel lijkt me dat inderdaad wat riskant.
Nog maar even verder zoeken en informeren, denk ik, ook op een banjo-site (ik zal goed opletten!). Misschien dat sites over schoenen of tassen van slangenhuid ook tips kunnen opleveren - hoewel, die huiden zullen vast juist soepel moeten zijn.

Nu ja, erg bedankt, een gewaarschuwd mens telt voor twee :)
Siroun
 
Inloggen of registreren om te reageren.
Terug
Naar boven