Kun je het verschil horen tussen een goedkope en een dure viool?

Discussie in 'Viool' gestart door IdB, 14 nov 2017.

  1. Oosterhof Vioolbouw

    Oosterhof Vioolbouw Frits Oosterhof Beheerder

    Lid geworden:
    29 mrt 2003
    Berichten:
    10.441
    Homepage:
    Waar nogal eens aan voorbij gegaan wordt is dat de diameter van de conische stemsleutel mede de nauwkeurigheid van het stemmen bepaalt. Echter, bij een te grote diameter kan er veel moeilijker goed gestemd worden: een kleine verplaatsing van de sleutel heeft een grote(re) uitslag tot gevolg. Maar wanneer de diameter te klein wordt, neemt het contactoppervlak af tussen sleutel en sleutelgat waardoor de wrijvingsweerstand te klein wordt en de stemsleutel moeilijker op haar plaats blijft. Een oplossing kan zijn om de wrijvingsweerstand te vergroten met een medium tussen de twee substraten.
    Je kunt daar heerlijk aan gaan rekenen door de krachten die op de stemsleutel werken als functie van de diameter te bepalen. In de statische situatie, dus daar waar de stemsleutel blijft zitten bij een opgespannen snaar, moet de wrijvingskracht van de sleutel groter zijn dan de spankracht van de snaar. De diameter bepaalt dan ook nog eens de grootte van het koppel dat op de stemsleutel werkt.
     
  2. Adriaan Kragten

    Adriaan Kragten

    Lid geworden:
    2 okt 2017
    Berichten:
    63
    Ik snap wel dat als de diameter groter is dat het stemmen lastiger is omdat een bepaalde hoekverdraaiing van de pen dan een grotere verlenging van de snaar geeft.

    Maar bij een bepaalde coniciteit geeft een bepaalde axiale kracht op de pen een bepaalde dwarskracht tussen de pen en het hout van de hals. Deze dwarskracht maal de wrijvingscoëfficiënt geeft een bepaalde tangentiële wrijvingskracht. Hoe groter de diameter van de pen, hoe groter het moment dat door deze wrijvingskracht wordt opgewekt. Maar het moment dat door de trekkracht van de snaar wordt opgewekt neemt ook evenredig toe met de diameter van de pen. De diameter van de pen zou daarom geen invloed moeten hebben op het al of niet sneller terugdraaien.

    De vlaktedruk tussen de pen en de hals neemt bij een bepaalde dwarskracht wel evenredig toe met de afname van de pendiameter. Bij dunne pennen kan de vlaktedruk groter worden dan de waarde die het hout nog mag hebben en het hout deformeert dan. Het kan echter zijn dat de wrijvingscoëfficiënt afhankelijk is van de vlaktedruk en dat er op die manier toch een verschil optreedt in de toename van het wrijvingsmoment en het moment dat veroorzaakt wordt door de trekkracht in de snaar bij toename van de pendiameter. Voor Permaglide glijlagers neemt de wrijvingscoëfficiënt toe bij afname van de vlaktedruk. Als zoiets ook voor hout op hout zou gelden dan klemmen dikke pennen dus toch beter.
     
  3. Oosterhof Vioolbouw

    Oosterhof Vioolbouw Frits Oosterhof Beheerder

    Lid geworden:
    29 mrt 2003
    Berichten:
    10.441
    Homepage:
    Ja, maar met (te) dikke stemsleutels kun je niet nauwkeurig stemmen. De dikte van de wangen (van de sleutelkast) bepaalt ook de grootte van het contactoppervlak en dus de wrijvingsweerstand. Omdat de sleutel (en ook het gat) conisch is, schuift de sleutel gedurende de slijtage vanzelf naar binnen en past dus nog steeds.
    Bij een duur instrument mag je er van uitgaan dat het materiaal van de stemsleutels van topkwaliteit is. Dat wil zeggen dat het minder snel zal slijten dan stemsleutels waarvan het ebben van inferieure kwaliteit is zoals dat wel voorkomt bij goedkopere instrumenten.
    Dat brengt ons dan weer een beetje terug naar het onderwerp. ;)
     
  4. JanHut

    JanHut ♫ ♪

    Lid geworden:
    27 aug 2013
    Berichten:
    1.141
    Over in serie gebouwde instrumenten (uit betere werkplaatsen) wordt wel gezegd:
    je kunt er een heel goed instrument treffen, zeg maar nu en dan zit er een topper tussen.
    Bij een bouwer die geheel alleen een uniek instrument bouwt
    is er een bepaalde garantie. De bouwer levert altijd zijn/haar kwaliteit en eigenheid.
    De relativering: de groten, zoals Stradivari, werkten in een werkplaats met meerdere medewerkers.
     

Deel Deze Pagina