Het kan zelfs gaan over zes of zeven snaren, die ook niet zoals bij violen en cello’s allemaal in een reine kwint (of eventueel kwart) gestemd staan er zit ook nog een terts tussen. Het is natuurlijk wel zo dat geteld van de hoogste en de laagste snaar. De afstanden tussen de snaren wel rein zijn. Dat betekent dat het beperkt is wat je kunt doen met het verschuiven en afstellen van de darmfretten. Als je bijvoorbeeld een mooie zuivere grote terts wilt op de lage en hoge D’s snaar (fis) heeft dat meteen gevolgen voor de tertsen op iedere snaar. En moet je ook de tweede fret zuiver daarop afstellen, omdat er anders een pijnlijk verschil gaat klinken tussen deze fis en fis op de E snaar, met gevolgen voor alle noten onder de tweede daarom fret… vandaar dat de gitaar allemaal individueel verschuifbare fretjes heeft. Ik ben bang dat de manier waarop de trilling door deze verschuifbare fretjes aan het hout van de hals wordt doorgegeven, anders zal zijn dan bij vaste fretten. En dat het gewicht van het instrument niet hetzelfde zal blijven. En dat naar verloop van tijd door de trillingen van het bespelen de fretten misschien gaan verschuiven… bovendien is alle muziek die gecomponeerd is voor gitaar, geschreven op het instrument zoals het is, inclusief de kleine afwijking in de toonhoogtes, en dat is behoorlijk bepalend voor de klankkleur. Ik zie alleen maar heil voor deze instrumenten als je bewerkingen van stukken voor strijkinstrumenten erop zou willen spelen die nu inderdaad zuiverender kunnen zijn (tenminste zo lang de stukken niet moduleren!) en als je er muziek vanuit Turkse en andere oriëntaalse toonladders op zou willen spelen. Blijft dan natuurlijk wel dat je er waarschijnlijk beter een gefret instrument als saz op kunt benaderen, maar nog steeds niet een fretloos instrument als de ud.
