Toen ik in mijn tekst overal seconde door secunde vervangen had gaf mijn spellingscorrectie aan dat secunde fout was. Secunde is dus nog steeds niet opgenomen in de algemene spelling van de Nederlandse taal.
Momenteel ben ik het boek "De muziek der sferen" (ISBN 90 6229 051 5) van Jamie James aan het lezen. Het beschrijft de ontwikkeling van de muziek en de wetenschap vanaf Pythagoras. Ik heb dit boek al bijna 20 jaar en ben de eerste keer dat ik het las maar tot de helft gekomen omdat het, in ieder geval in het begin, vol staat met zweverige verhalen. De schrijver heeft de oude geschriften duidelijk niet goed begrepen of het stond al fout in die oude geschriften. Zo wordt op blz. 64 een proef beschreven die Pythagoras met een monochord zou hebben uitgevoerd.
Een monochord is een snaar die gespannen is tussen twee punten en tussen deze twee punten kan een kam worden aangebracht die de snaar in twee stukken verdeelt. Er staat: "Zetten we de kam op drievijfde van de lengte van de snaar, waardoor de verhouding 3 : 2 ontstaat, dan zal de geproduceerd klank een reine kwint zijn, enzovoorts". Als bassist, die soms flageoletten gebruikt om de stemming van de snaren te controleren, viel mij meteen op dat hier natuurlijk niets van klopt.
Als je de kam op drievijfde van een van de kanten zet dan krijg je bij de kortste kant twee golven en bij de langste kant drie golven, dus vijf in totaal. Dit betekent dat je de 5e harmonische hoort en die toon klinkt een grote terts hoger dan de 4e harmonische en de 4e harmonische klinkt hetzelfde als de grondtoon ofte wel de 1e harmonische. Om een reine kwint te horen met de 2e harmonische, die hetzelfde klinkt als de 1e harmonische, moet je de kam op 2/3 van één van de kanten zetten. Een schrijver die dit soort elementaire fouten maakt, heeft de theorie van de hogere harmonischen duidelijk niet goed begrepen. Ik ben benieuwd of ik nog iets tegen kom over de harmonische stemming waar ik wat aan heb.
