Wanneer er twee variabelen zijn kan het effect versterkt worden (naar beide kanten) of geen effect hebben. Laten we eens aannemen dat de temperatuur hoger wordt en de RH (relatieve vochtigheid) ook, dat gaat meestal samen. Dan zal hout van de viool een beetje zwellen (door de vocht) en uitzetten (door de temperatuur). Door de zwelling zal het hout een ietsje dikker worden, maar de houtvezels van het bovenblad zijn daar gevoeliger voor dan die van het onderblad en krans (Esdoorn). Het volume van de klankkast neemt daardoor een ietsje af.
Door de temperatuurstijging zet al het hout een beetje uit maar voornamelijk in de lengterichting. Het resultaat is dat de hele klankkast een beetje groter wordt.
Nu zijn beide effecten elkaar aan het tegenwerken zodat het nettoresultaat nihil is. Dus ik denk dat het allemaal wel mee valt voor wat betreft de klankkast.
Mochten er omstandigheden zijn waarbij de klankkast werkelijk groter of kleiner wordt, dan heeft dat tot gevolg dat de 'eigenfrequentie' (Helmholz-frequentie) van de klankkast verandert. Dat kan wèl grotere gevolgen hebben, omdat dan de hele klankkarakteristiek van het instrument verandert. Dat kan nadelig zijn, maar ook gunstig zijn. Gunstig, omdat juist de kleine verandering beter past bij het instrument en die komt dan precies beter uit z'n vel. Ongunstig als het instrument al precies in balans was, maar door de veranderde omstandigheden daaruit komt. [Meer hierover is te lezen in allerlei artikelen van o.a. Marleen Hutchins, Saunders en Martin Schleske].
Er zijn ook effecten die werken op de snaren en effecten die werken op de geluidssnelheid in lucht. Hoe die in lucht verandert als functie van de temperatuur en de RH valt te zien in een website die ik tegenkwam:
geluidssnelheid
Een derde factor die de viool anders dan ‘normaal’ laat klinken is je eigen gemoedstoestand. Er zijn momenten waarop de viool niet ‘wil’ klinken. Dat ligt niet aan het instrument, maar aan jezelf. Een beetje een onverklaarbaar verschijnsel, wat door velen wordt erkend.
Frits
Optimale temperatuur zal wel kamertemperatuur zijn omdat je viool daaraan geacclimatiseerd is. Bij extreme warmte in combinatie met droogte kun je je viool elke minuut stemmen.
