Afgebroken kop van de strijkstok (viool)

[Oosterhof Vioolbouw]

Ik kreeg onlangs een strijkstok aangeboden ter reparatie. De stok was gevallen en ongelukkig terecht gekomen: de kop van de punt brak af. Het was op zich geen kostbare stok, maar wel eentje die vrij nieuw was. Je moet je dan afvragen of de kosten van de reparatie opwegen tegen de aanschaf van een nieuwe stok, maar de eigenaresse was er nogal content mee dus moest de stok toch maar weer speelbaar gemaakt worden. Omdat dit onderwerp niet niet eerder op StrijkersForum is geplaatst leek het me een goede gelegenheid dat maar eens te gaan doen.

Zo zag het eruit bij ontvangst (na verwijderen haarlint):


De twee delen werden met CA-lijm verlijmd:


Vervolgens moet er een zaagsnede worden aangebracht ter versteviging van de breuk. Ik heb daarvoor een cirkelzaagblad gebruikt met een diameter van 50 mm. Van te voren afgebakend waar de snede precies moet komen door gebruik te maken van een sjabloon:


Vervolgens moet eer een precies passend stuk hout worden ingepast lettend op de nerfrichting en dikte om stevigheid te waarborgen:


Na droging van de lijm kan de versteviging worden afgewerkt:


Nadat een passende wig is gemaakt (Lindenhout) kan het haarlint in de uitsparing worden aangebracht:


Het haarlint wordt vervolgens getest op juiste verdeling:


Haarlint opgespannen:


De strijkstok kan weer worden gebruikt.

 

[marloes s]

Wow dat ziet er super mooi uit!
En interessant om te lezen hoe zo'n reparatie in zijn werk gaat.

 

[BertBoonVioolbouw]

Het repareren van een dergelijke goedkope stok is normaal gesproken niet lonend.
Het is onder stokkenmakers een goed gebruik het in te zetten hout schuin in de snede te verlijmen, dat is hier niet gebeurd.
De reparatie is verder nogal slordig uitgevoerd qua afwerking.
Overig punt van kritiek: Bij een dergelijke reparatie moet alvorens het haar weer aan te brengen ook het kopplaatje worden vervangen om de toch al verzwakte kop optimaal te versterken.
Ik vind de bovenstaande foto's geen mooi voorbeeld van hoe zo'n reparatie gedaan moet worden.

 

[marloes s]

Bij een dergelijke reparatie moet alvorens het haar weer aan te brengen ook het kopplaatje worden vervangen

Maar de kopplaat is toch niet gebroken??
Waarom moet die dan vervangen worden?

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Het is onder stokkenmakers een goed gebruik het in te zetten hout schuin in de snede te verlijmen, dat is hier niet gebeurd.

Dan heb je er niets van begrepen. De sjabloon is toegepast om de curve (radius) van het zaagblad te volgen. Daardoor zit het hout er dus juist wél schuin is. Maar zoals gebruikelijk bij Bert: de enige die het kan is Bert zélf, maar het bewijs wordt nooit geleverd.
Komt ook bij, dat de reparatie aan deze relatief goedkope stok niet onnodig nóg duurder gemaakt moest worden: dus geen nieuw kopplaatje!
Zoals op de eerste foto is te zien zitten er wat beschadigingen aan de kop. Die zijn niet door mij gemaakt, maar die zaten er al op.

 

[BertBoonVioolbouw]

Ik zie een recht stuk hout. Ik heb deze reparatie eigenhandig een paar keer uitgevoerd. Het resultaat zag er beeldschoon uit maar het hield uiteindelijk niet in alle gevallen, zodat ik deze reparatie in voorkomende gevallen -door ervaring wijs geworden- nu in handen van een stokkenmaker geef. Daar hoort hij ook thuis.
Verder blijf ik bij wat ik op de foto's zie: een tamelijk slordige en niet volgens de regelen der kunst uitgevoerde reparatie.
Ik geef mijn auto ook aan de garage voor een reparatie, omdat ik het zelf niet kan, maar als ze het daar verkeerd doen mag ik er best kritiek op hebben.

 

[Tobias †]

Iemand afkraken is gemakkelijk en kan iedereen.
Maar ik vind het mooie duidelijke foto´s en ook leuk om te zien hoe je zoiets doet.

Hierbij een foto die ik op het wereldwijde web vond.

 

[BertBoonVioolbouw]

Het is helemaal geen gemakkelijke reparatie en dat weet ík dan uit ervaring. Kritiek op basis van eigen ervaring en geaccepteerde inzichten en kennis van anderen is heel wat anders dan afkraken. Commentaar op werk, dat hier ten aanschouwe van iedereen op internet wordt getoond, is m.i. wenselijk opdat de leek niet de indruk krijgt dat dit de "state of the art" op dit gebied is.

 

[Muzirene]

Bert, ik vind het ook wel interessant hoe jij het dan zou doen. Ik kan je wel een kandidaat stok sturen.

 

[BertBoonVioolbouw]

Ik heb een bak met getormenteerde strijkstokken staan: nee dank je. Ik heb ook al gezegd dat ik deze reparatie niet zelf meer uitvoer, maar hem uitbesteed of de klant verwijs naar een stokkenbouwer.

Toelichting van mijn kritiek:
- Een professioneel uitgevoerd kopbreuk-herstel kost vanaf 200-300 euro. Dat doe je niet voor een stok van 100-20o euro. JaJa het kan altijd goedkoper, maar dan is het waarschijnlijk geknutsel van een amateur in de marge. Een uitzondering vormt hier waarschijnlijk een stok met museale of emotionele waarde
- Wanneer er ook iets mis is met de rest van de kop, zoals een defect kopplaatje, zal de professionele stokhersteller dringend adviseren ook dat in orde te maken om een potentieel breukrisico in de toekomst zo klein mogelijk te houden. Wie hier gaat beweren: "wat maakt zo'n afgebroken puntje nou uit" moet eerst maar eens een handboek stokkenbouw raadplegen: daar staat het in uitgelegd. Half werk leveren is voor een reparateur riskant, want zijn/haar "naamkaartje" hangt wel aan de reparatie!
- Een kostbare stok met kopbreuk heeft nog slechts een verwaarloosbare restwaarde. Wanneer het een fijne stok was die de klant graag weer wil gebruiken, is een kopbreukreparatie te overwegen.
- Een kopbreuk reparatie gaat ongeveer zoals in bovenstaande fotoserie wordt uitgelegd, met dien verstande dat het materiaal dat in de zaagsnede wordt gezet kleur, hardheid en structuur van de gebroken kop dicht benadert. Dat lijkt op de foto niet zo. Bovendien moet het materiaal in een hoek van tussen de 30 en 45 graden op de draadrichting van de stok worden ingelijmd. De fotoserie suggereert een hoek van 90 graden en dat is absoluut niet juist, gezien de krachten die een moderne stok en zijn kop ondergaat.
- De afwerking van de herstelde breuk mag -en moet zelfs- zichtbaar zijn qua materiaal, maar niet qua vorm. De stok op de foto lijkt daar m.i. niet aan te voldoen.

Genoeg uitgelegd? Dan laat ik het hierbij.

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Je kunt heel gemakkelijk kritiek leveren op iemands werk, de woorden zijn gauw geschreven. Het is ook voor mij niet moeilijk een zeer negatieve persoonlijke ervaring met het werk van Bert Boon hier op het forum neer te zetten. Een ervaring die daarom slechts eenmalig was. Om maar te zwijgen van 'naamkaartjes'.
Wat ik echter mis in alle kritieken van Bert is dat ik tot nu toe nog nooit een fotoreportage heb gezien van zijn bouwwerken en/of reparaties. Ja, dan kun je gemakkelijk kritiek leveren op een ander en zelf buiten schot blijven. Dat is wat hier gebeurt. Het is een levenshouding die mij niet past.
Ook ik zal het hier bij laten, tenzij het om uitleg gaat van mijn werk.

 

[BertBoonVioolbouw]

Je kunt kritiek natuurlijk ook benutten om er iets van te leren.

 

[ria]

Heren, laat dit vooral een prettig forum blijven!
Bovenstaande discussies en aantijgingen leiden nergens toe, dat is in het verleden toch ook al gebleken.

 

[BertBoonVioolbouw]

Inderdaad, in parlementaire termen een kritische noot plaatsen moet gewoon kunnen op een forum.

 

[Tobias †]

Amen.

 

[Hopf]

Heren, laat dit vooral een prettig forum blijven!
Bovenstaande discussies en aantijgingen leiden nergens toe, dat is in het verleden toch ook al gebleken.

Met alle respect, maar deze reactie begrijp ik niet. Een forum kent een aantal doelstellingen. Kortheidshalve: je kunt er zaken aan de orde stellen, vragen opwerpen, ervaringen uitwisselen maar ook onderwerpen bediscussiëren. Dat mag, zonder er in verbale zin nou gelijk met gestrekt been in te gaan, hoog oplopen. Dus: 'If you can't stand the heat, get out of the kitchen'. Want als ik mij iets probeer voor te stellen bij jouw perceptie van een 'prettige forum', vrees ik uit te komen bij een droevig stemmende mate van saaiheid.

 

[Hopf]

En marge van dit onderwerp blijf ik wel met een vraag zitten. Het is mij niet onbekend dat strijkstokken op het niveau van bijvoorbeeld een Tourte na reparatie fors in waarde dalen. Eigenlijk vreemd, want strijkinstrumenten van eeuwen oud hangen vaak ook van reparaties aan elkaar zonder dat dit de verkoopprijs merkbaar verlaagt. Maar wat ik mij nu afvraag is of een gerepareerde stok ook speltechnisch aan waarde heeft ingeboet.

 

[ria]

Met alle respect, maar deze reactie begrijp ik niet. Een forum kent een aantal doelstellingen. Kortheidshalve: je kunt er zaken aan de orde stellen, vragen opwerpen, ervaringen uitwisselen maar ook onderwerpen bediscussiëren. Dat mag, zonder er in verbale zin nou gelijk met gestrekt been in te gaan, hoog oplopen. Dus: 'If you can't stand the heat, get out of the kitchen'. Want als ik mij iets probeer voor te stellen bij jouw perceptie van een 'prettige forum', vrees ik uit te komen bij een droevig stemmende mate van saaiheid.

Ik denk inderdaad dat je mijn reactie niet helemaal hebt begrepen. Natuurlijk zijn discussies op een forum van grote waarde. Waar ik moeite mee had was de vijandige toon die naar voren kwam.

 

[BertBoonVioolbouw]

Speltechnisch hoeft een (goed) gerepareerde stok niet aan kwaliteit in te boeten. Assuradeurs stelden nog wel eens de eis dat een ooit kostbare gebroken stok waarvan éénmaal het waardeverlies was vergoed en die nadien werd hersteld, de reparatie voor iedereen zichtbaar gemaakt moest worden door middel van een koperen of messing pinnetje door de kop. Dit om te voorkomen dat zo'n stok nogmaals en abusievelijk voor het volle pond zou worden verkocht én verzekerd. Ik heb een dergelijke stok wel eens gezien en in handen gehad.
In theorie zou er een lichte verschuiving van het balanspunt van de stok moeten optreden door zo'n pinnetje, maar in de praktijk zou dat mee kunnen vallen.

 

[BertBoonVioolbouw]

@ Ria: wanneer je bijdragen van bepaalde forumleden niet wilt zien en lezen, kun je dat aangeven in je profiel: je ziet dan alleen de tekst 'genegeerd lid" en niet dat het Lid X is, mocht het zo zijn dat je die wilt negeren.
Hierop is natuurlijk één uitzondering: de forumbeheerder: zijn berichten kun je niet negeren, maar daarin schuilt ook wel een zekere logica.