Wat de beoordeling van de klank van verschillende strijkstokken betreft: het probleem is dat je zelfbedrog niet kunt uitschakelen. Zelfbedrog is geen boos opzet, het is geen teken van domheid, het is geen gebrek aan muzikaal talent of van een beroerd gehoororgaan. Zelfbedrog betekent dat mensen bij het beoordelen van iets ongrijpbaars (zoals klankkwaliteit) gevoelig zijn voor andere dan rationele factoren en zelf ideeën inbrengen die hen juist van een rationeel, objectief oordeel afhouden.
Zo smaakt een glas donkergekleurde whisky voor liefhebbers 'sterker' dan een glas lichtgekleurde whisky, terwijl er precies hetzelfde in het glas zit maar er alleen een halve druppel neutrale kleurstof in gedaan is. De proever 'verzint' zelf de sterkere smaak op basis van zijn aanname dat donker gekleurde dranken wel sterker zullen smaken (want dat is bij thee immers ook zo).
Bij de beoordeling van strijkstokken kunnen tal van aannames een objectieve beoordeling in de weg zitten (hogere prijs = betere stok; gerenommeerde bouwer = betere stok; China = slechte stok; die met dat mooi gevlamde hout = betere stok; die lijkt op die van mijn leraar = betere stok; die ene die ik in het begin het mooiste vond = betere stok).
Bovendien kun je zeggen: wat nou 'objectieve beoordeling? ik wil niet de objectief mooiste stok, maar de stok die *ik* het mooist vind". Er daarbij aan voorbijgaand dat beantwoording van de vraag naar wat *jij* het mooist vind, evenzeer aan psychologisch zelfbedrog onderhevig is. Want wat je vandaag de mooiste vind, kan morgen anders zijn. En de stok die je net nog de mooiste vond, blijk je een kwartier later in vergelijking met andere weer onbewust tot 'de minste' te hebben uitgeroepen. En als je leraar mee is, is de verleiding sterk om die naar de mond te praten in diens verstandig geachte oordeel.
